|
Vauban |
Człowiek w cieniu Króla Słońce – kim był markiz Vauban? Każdy król posiada grupę doradców pomagających mu w jak najlepszym rządzeniu królestwem. Żyjący w XVII wieku potężny król Francji Ludwik XIV, zwany Królem Słońce, słynął z wielkich wizji, które w znacznej mierze zawdzięczał komuś innemu. Komuś, o kim warto dziś pamiętać. Sébastien Le Prestre de Vauban, zwany po prostu Vaubanem, był znakomitą osobistością. Marszałek Francji i świetny inżynier wojskowy zasłynął z opracowania systemu projektowania i obalania fortyfikacji. Zdobywał dla Francji kolejne terytoria i budował dla króla wspaniałe twierdze. Vauban urodził się w 1633 roku w Saint-Léger-de-Foucherets we Francji (na cześć marszałka miejscowość przemianowano na Saint-Léger-Vauban). W tamtych czasach naturalną drogą do kariery było wojsko i właśnie ten kierunek obrał Vauban zostając kadetem w pułku kawalerii księcia de Condé walczącego przeciwko Francji. Do roku 1653 roku zdążył wsławić się w kilku udanych akcjach, ale właśnie wtedy został zwerbowany do królewskiej armii. Niedługo potem, dzięki uprzejmości kardynała Mazarina, Vauban trafił na dwór króla, gdzie kontynuował rozwój swojej kariery. Brał udział w oblężeniu Sainte-Menehould, został porucznikiem pułku Burgundii, a w 1654 roku zdobył swoją pierwszą twierdzę. Dzięki kolejnym sukcesom awansował na generalnego inspektora twierdz. Po wojnie w Niderlandach Hiszpańskich otrzymał zadanie dokonania przeglądu wszystkich fortec leżących na terenie Francji i wskazania ich słabych punktów. Wkrótce wstąpił do grona zaufanych doradców króla i otrzymał tytuł ministra wojny. |
|
W latach 1672-1679 Ludwik XIV toczył wojnę z Holendrami. Był to czas ogromnych sukcesów Vaubana, który zdobywał twierdzę za twierdzą. Właśnie wtedy dokonał słynnego oblężenia Maastricht, gdzie po raz pierwszy zastosował taktykę polegającą na wykopaniu, równolegle do ostrzeliwanych murów, rowów o zygzakowatym wzorze. Taki kształt okopów sprawiał przeciwnikowi trudność w skutecznej obronie. Taktyka Vaubana była na tyle dobra, że stosowano ją w Europie jeszcze przez ponad sto lat. W 1676 roku Vauban otrzymał tytuł Maréchal-de-camp. Po zakończeniu wojny z Holendrami Vaubana znów wysłano do umocnienia istniejących twierdz i zabezpieczenia granic kraju. Marszałek doradził królowi, by przejęte od nieprzyjaciela twierdze wykorzystać jako kartę przetargową i przesuwać granice kraju w korzystnym dla państwa kierunku. Była to koncepcja zupełnie inna od powszechnego poglądu „zajmij tyle ziemi ile dasz radę”. W tym czasie Vauban zaprojektował kilka twierdz, w tym fortece w Sztrasburgu, Luksemburgu i Landau. Po roku 1701 zdrowie Vabana zaczęło się pogarszać. W 1703 roku został marszałkiem Francji, ale jeszcze w tym samym roku odwołano go ze stanowiska. Na emeryturze napisał Traktaty o zdobywaniu i obronie twierdz, które przetłumaczono na wiele europejskich języków i wykorzystywano przez kolejne lata. W 1707 roku otwarcie skrytykował francuski system podatkowy i zaproponował swój własny. Król odrzucił propozycję marszałka, co wpłynęło na pogorszenie jego – i tak już złego – stanu zdrowia. Vauban zmarł 30 marca 1707 roku w Paryżu. |
|
|
