|
|
Czym jest NATO? Pierwszy sekretarz generalny NATO, baron Lionel Ismay powiedział, że NATO powstało, żeby „Rosjan trzymać z daleka, Amerykanów przy sobie, a Niemców pod kontrolą”. Ta polityczno-wojskowa międzynarodowa organizacja powstała po zakończeniu II wojny światowej na mocy Traktatu Północnoatlantyckiego. Był to kolejny traktat (po podpisanym 17 marca 1948 roku przez Belgię, Holandię, Luksemburg, Francję i Wielką Brytanię Traktacie Brukselskim) dotyczący kwestii obronności. Po zawarciu Traktatu Brukselskiego, Europejczycy szybko zrozumieli konieczność przystąpienia do porozumienia potężnej zbrojeniowo Ameryki. 4 kwietnia 1949 roku w Waszyngtonie podpisano więc Traktat Północnoatlantycki. Swoje podpisy złożyli przedstawiciele Belgii, Danii, Francji, Holandii, Islandii, Kanady, Luksemburgu, Norwegii, Portugalii, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Włoch. Głównym celem organizacji było zbiorowe zapewnienie ochrony militarnej wszystkim jej członkom oraz stworzenie bezpiecznej strefy w północnej części Oceanu Atlantyckiego. Zgodnie z założeniami umowy, atak zbrojny przeciwko jednemu z członków NATO uznawany jest za atak przeciwko całej organizacji. Każde z państw członkowskich zobowiązuje się do dbania o zachowanie bezpieczeństwa swojego i pozostałych członków sojuszu oraz rozwijania własnych sił zbrojnych. W przypadku agresji na jednego z członków organizacji, NATO nie musi reagować zbrojnie, ale zobowiązane jest do reakcji.
|
|
Pierwsze działania zbrojne w jakie zaangażowało się NATO miały miejsce w Bośni i Hercegowinie tuż po rozpadzie Jugosławii. Zgodnie z zaleceniami ONZ, w październiku 1992 roku NATO zamknęło przestrzeń powietrzną nad centralną Bośnią i Hercegowiną. 28 lutego 1994 roku zestrzelono cztery naruszające zakaz i należące do bośniackich Serbów samoloty. Następstwem tej interwencji było utworzenie strefy bezpieczeństwa Goražde. Masakra w Srebrenicy z kolei zakończyła się dwutygodniowymi bombardowaniami Republiki Serbskiej w sierpniu 1995. W 1999 roku NATO rozpoczęło 78- dniową serię bombardowań mającą na celu powstrzymanie ataków na albańskich cywilów w Kosowie. Z racji wysokiej liczby strat w cywilach, atak ten spotkał się z ogromnym sprzeciwem opinii publicznej. Zbombardowano nawet chińską ambasadę. Po zakończeniu wojen nadzorowane przez ONZ NATO rozmieściło siły pokojowe. Działania te krytykowano, szczególnie gdy na jaw wyszły nadużycia żołnierzy NATO. Siły zbrojne oskarżono m.in. o zmuszanie do prostytucji cywilów z Bośni i Kosowa. W ostatnich latach NATO zaangażowało się w konflikty zbrojne w Afganistanie, Iraku i Libii. Obecnie do organizacji należy 28 krajów. Dziś skupia się ona nie tylko na militarnej obronie swoich członków, ale też na przeciwdziałaniu atakom terrorystycznym, zachowaniu pokoju i przeciwdziałaniu piractwu.
|
|
|
