|
Kino armeńskie
Pomimo braku wsparcia finansowego oraz cenzury narzuconej przez Związek Radziecki, przemysł filmowy w tym niewielkim kaukaskim kraju uznać można za rozwinięty bardzo wysoko. Niesprzyjający reżim bolszewicki dał początek tworzeniu silnych fundamentów sztuki. Kino armeńskie rozpoczęło swój rozwój rok po przyłączeniu kraju do Związku Radzieckiego. 16 kwietnia 1923 roku uznaje się jako dzień narodzin przemysłu filmowego w Armenii. Tego dnia powołany został Państwowy Komitet Filmowy - lepiej znany pod nazwą „Goskino” - w którym rozpoczęto produkcję filmów. Ich fabuła oparta była na niezliczonych historiach i opowieściach. |
|
Gikor |
Obiecujący początek
Korzystając z rosyjskiego poparcia, 28-letni reżyser Daniel Duznuni rozpoczął współpracę z weteranem kina Amo Bek-Nazarovem, która zaowocowała wysokim poziomem produkcji. W 1926 roku Nazarov nakręcił obraz Namus. Film odniósł sukces, wywołując wśród publiczności wiele emocji. Pomimo trudności w sklasyfikowaniu większości armeńskich produkcji, krytycy na całym świecie uznali je za innowacyjne. Zachwyt nad obrazami dotyczył zarówno filmów takich jak Zare czy Khapus, w których sportretowano irańską i turecką kulturę, jak i komedii ukazujących codzienne życie (Kikos, Meksikakan diplomatner) oraz thrillera Gikor, jednego z największych arcydzieł armeńskiego kina. |
|
Pierwszy kryzys
Pomimo dokonań i sukcesów armeński przemysł filmowy odczuł skutki kryzysu ekonomicznego jaki dotknął Związek. W latach 40. ubiegłego wieku liczba produkcji gwałtownie spadła. W tamtym okresie kręcono filmy opowiadające o bohaterach rewolucji, ich walce i poświęceniu. W latach 50. i 60. zmienił się charakter obrazów. Absurdalne postrzeganie rzeczywistości nieśmiało łączono z nowym i poetyckim światopoglądem. Wynikiem tego zespolenia był jeden z najwybitniejszych armeńskich filmów: Kwiat granatu (Sayat Nova), opowiadający historię poety Arujtuna Saradjana. Film Siergieja Paradżanowa uznany został przez krytyków po obu stronach Atlantyku za arcydzieło. Była to refleksja nad życiem w Związku Radzieckim, która zapewniła reżyserowi rozgłos i uznanie. |
Kwiat granatu |
|
Paradżanow: Ostatnia wiosna |
Drugi kryzys Pomimo osiągnięcia dojrzałości, upadek Związku Radzieckiego doprowadził do zastoju w przemyśle filmowym wszystkich krajów do niego należących. Większość studiów filmowych zostało zamkniętych, aktorzy i reżyserzy rezygnowali z dotychczasowego zajęcia. W latach 90. oraz na początku 2000 roku armeńscy reżyserzy rozpoczęli produkcję filmów z własnych funduszy, ukazując w nich nową rzeczywistość. Obrazy takie jak Głos pustyni, Krew (Aryun) oraz Labirynt (Labirintos) przedstawiały trudności towarzyszące ludziom po upadku komunizmu. W tym samym czasie grono nowych twórców filmowych powróciło do produkcji Siergieja Paradżanowa. W cyklu filmowym (Paradżanow: Ostatnia wiosna oraz Paradżanow: Ostatni kolaż) opisano życie reżysera, zwrócono także szczególną uwagę na jego wkład w historię kina. |
