|
Kino gruzińskie Pomimo podzielania losu narodów należących do Związku Radzieckiego, gruziński przemysł filmowy odznaczał się niezwykle dynamiczną twórczością. Znani reżyserzy np. Federico Fellini twierdzili, że jest to „inspirujący i poruszający fenomen”.
|
|
Nato Vachnadze |
Pierwsze kroki
Kino w Gruzji, podobnie jak w pozostałych krajach europejskich, narodziło się na początku ubiegłego wieku. Pierwszy Festiwal Filmowy w Tblisi, stolicy Gruzji, odbył się jednak dopiero pod koniec XX wieku. Gruzińscy historycy szacują że początek ery filmowej w Gruzji miał miejsce w 1908 roku, kiedy to Dighmelov i Amashukeli eksperymentowali z pierwszymi krótkometrażowymi obrazami. Cztery lata później Amashukeli wydał pierwszy dokument Akakis mogzauroba. Kolejna dekada to okres powolnego, ale pewnego rozwoju przemysłu filmowego. W roku 1918 powstał pierwszy film pełnometrażowy Kristine, którego produkcja zajęła prawie dwa lata. W latach 30. gruzińskie kino inspirowało się literaturą narodową oraz innymi formami sztuki. Nato Vachnadze stał się w tym okresie wielką gwiazdą srebrnego ekranu. |
|
Złota era Badacze kina i historycy są zgodni – w latach 1950 - 1980 gruzińskie kino obfitowało w wielkich reżyserów i aktorów. W tym okresie produkowano średnio sześćdziesiąt filmów rocznie. Pojawiła się nowa generacja innowacyjnych, niezwykle utalentowanych reżyserów, którzy swoimi produkcjami wywoływali wiele emocji. Należeli do niej Tengiz Abuladze oraz Rezo Chkheidze producenci filmu Osiołek Magdany (Magdanas Lurja), arcydzieła, które w 1956 roku zdobyło Złotą Palmę w Cannes oraz Pierwszą Nagrodę na Festiwalu Filmowym w Edynburgu. Krytycy jednogłośnie uważają, że najsławniejszym gruzińskim reżyserem jest Siergiej Paradżanow, który międzynarodową sławę zyskał w 1964 roku, po wydaniu filmu Cienie zapomnianych przodków (Tini zabutykh predkiv). Pełen buntu i krytycyzmu dla reżimu socjalistycznego obraz zapewnił twórcy wielkie uznanie, za które zapłacił wielokrotnymi aresztowaniami. |
Osiołek Magdany |
|
Udzinarta Mze |
Postsowiecki kryzys Podobnie jak inne kraje Żelaznej Kurtyny, po upadku ZSRR Gruzja doświadczyła kryzysu finansowego. Rząd zmniejszył fundusze przeznaczone na przemysł filmowy, wytwórnie filmowe zaczęły upadać. Kryzys ekonomiczny pogłębiała wojna domowa. Mimo niesprzyjających okoliczności, obraz Udzinarta Mze zdobył w 1992 roku Srebrnego Niedźwiedzia na Festiwalu Filmowym w Berlinie. W roku 2001, za sprawą prywatnych inwestorów, utworzony został Narodowy Ośrodek Kinematografii mający na celu ożywienie gruzińskiego przemysłu filmowego. Mimo wysiłków nie odniesiono tak wielkich sukcesów jak w czasach „złotej ery”. |
