|
Kino irlandzkie Irlandia nie posiada znacznych tradycji kinowych, pomimo tego tutejszy przemysł filmowy uważany jest za jeden z najbardziej twórczych w Europie. Wszystko zaczęło się w kwietniu 1896 roku. W rok po projekcji pierwszego filmu braci Lumière Henry Joly zarejestrował pierwsze ruchome obrazy w kraju. Nosiły one tytuły: Ludzie spacerujący ulicą Sackville, Korek na moście Carlisle oraz Trzynasty pułk huzarów maszerujący przez miasto. |
|
Chłopak ze Starej Irlandii |
Era kina niemego Już w pierwszej dekadzie XX wieku irlandzkie kino naznaczyło swój udział w rodzimej kulturze. W roku 1909 mieszkańcy Dublina (stolicy Irlandii) byli świadkami otwarcia Volty – pierwszego w kraju kina. Rok później powstał Chłopak ze Starej Irlandii, pierwszy irlandzki film, który stał się także pierwszym sfilmowanym między dwoma kontynentami – Europą i Ameryką. W latach 1910 – 1940, kiedy nieme kino osiągało swój szczyt, a produkcje dźwiękowe dopiero zaczynały być popularne, irlandzki przemysł filmowy wyprodukował znaczną ilość filmów. Większość z nich stworzono w świeżo powstałej, założonej przez Jamesa Marka Sullivana, Wytwórni Filmów Irlandzkich. Wśród najbardziej wartościowych produkcji tamtego okresu znajdują się Knocknagow (1917) Freda O’Donovana, Willy Reilly i jego Colleen Bawn (1920) Johna MacDonagha, Irlandzkie przeznaczenie (1926) George’a Dewhursta oraz Świt (1936) Toma Coopera, który był pierwszym lokalnym filmem dźwiękowym. |
|
Dla kina irlandzkiego Kolejne dwie dekady to czas powstawania nowych organizacji zajmujących się promowaniem kina. Właśnie wtedy założono Państwowy Instytut Filmowy promujący filmy o charakterze informacyjnym, obejmujące tematykę dotyczącą zdrowia, zarządzania finansami czy modernizacji rolnictwa. Aktywnym producentem filmowym w tym czasie był, promujący filmy mówione w języku irlandzkim, Gael Linn. Wśród najznakomitszych produkcji mówionych w języku irlandzkim znalazła się kronika filmowa Amharc Éireann, która okazała się najdłużej wyświetlaną w irlandzkich kinach serią tego rodzaju. Z kolei pierwsze w kraju pełnometrażowe filmy dokumentalne Mise Éire (1959) oraz Saoirse (1960) przyniosły sławę reżyserowi, Georgowi Morrisonowi. |
George Morrison |
|
W imię ojca |
Kino współczesne Nowe tendencje zaskakiwały kino irlandzkie od początku lat siedemdziesiątych. Zmiany społeczne, ekonomiczne, edukacyjne i polityczne stały się częścią scenariuszy nowych produkcji. Pojawienie się telewizji dało miejsce pracy wielu pisarzom, twórcom filmowym oraz technikom. Z tak bogatą przeszłością filmy takie jak Caoíneadh Áirt Uí Laoíre (1975) czy Poitín (1978) Boba Quinna, Reefer and the Model (1988) Joe’a Comerforda, Droga do Bóg wie gdzie (1988) oraz Piosenki proroka (1990) Alana Gilsenana zyskały międzynarodową sławę. Najsłynniejsze irlandzkie przeboje filmowe ostatnich lat to Alisa (1994) Paddy’ego Breathnacha, Gra pozorów (1992) Neila Jordana, Berbeć (1993) Stephena Frearsa, Zobowiązania (1991) Alana Parkera (reżysera Evity z 1997, z Madonną w roli głównej) oraz Moja lewa stopa (1989), Pole (1990) i W imię ojca (1993) Jima Sheridana. |
