|
Kino łotewskie
Sześć miesięcy po paryskiej projekcji filmowej braci Lumière (w 1896 roku) mieszkańcy Rygi, dzięki wspaniałemu Cyrkowi Salomońskiego, mogli cieszyć się tym samym przywilejem. W ciągu kolejnych pięciu lat wielcy łotewscy przedsiębiorcy otwierali kolejne miejsca, w których wyświetlano filmy. Wśród nich znalazł się „The Royal Vio” – wybudowany w 1901 roku pierwszy kinoteatr w kraju. Filmy wyświetlano także w Ogrodach Vermanes w Rydze. Podobnie jak w innych państwach europejskich, pierwszym obrazem wyprodukowanym w Łotwie był film dokumentalny. Innowacyjne przedsięwzięcie Aleksandrsa Stanke przedstawiało uroczyste odsłonięcie pomnika Piotra I w stolicy Łotwy. |
|
Lāčplēsis |
Z powodu braku informacji i oficjalnej dokumentacji dotyczącej kina łotewskiego znanych jest wiele wersji dotyczących dokładnej daty powstania pierwszego w kraju filmu pełnometrażowego. Niektórzy historycy zapewniają, że pierwszy niemy film tego typu powstał w 1913 roku. Inni z kolei twierdzą, że kraj musiał poczekać aż do lat 30. XX wieku, kiedy to Alesandr Rusteikis wyreżyserował Lāčplēsis. Pewny jest natomiast fakt, że w okresie tym kobiety takie jak Lia Mara oraz Marija Leiko stały się pierwszymi divami dużego ekranu. |
|
Po zakończeniu I wojny światowej trzy rodziny, Blumbergów, Edgarów i Voldemarów, założyły Łotewską Wytwórnię Filmową. W tym samym czasie byli fotografowie, tacy jak Eduards Kraucs, Jānis Sīlis czy Arnolds Cālītis rozpoczynali swoją przygodę z filmowaniem. Najwybitniejszym filmem tamtego okresu jest Syn rybaka (1939) Vilisa Lapenieksa. Koniec II wojny światowej to dla Łotwy początek radzieckiego reżimu. Przemysł filmowy – podobnie jak w innych krajach należących do ZSRR – poddany został cenzurze, równocześnie był on jednak silnie wspierany finansowo. Filmy takie jak Historia łotewskiego strzelca (1957) Pawła Armanda czy Tobago zmienia swój kurs (1965) Aleksandrasa Leimaisa stały się odbiciem nowego, popieranego przez radziecki reżim, propagandowego trendu. Niektórzy uważają, że, po odzyskaniu niezależności w 1991 roku, łotewskie kino upodobało sobie promowanie praw człowieka – w szczególności dzieci. Potwierdzeniem tej tezy są filmy wielokrotnie nagradzanych Janisa Streicsa oraz Varisa Brasla. Reżyserzy ci otrzymali wiele znaczących nagród na różnorodnych festiwalach filmowych. Wśród nich znalazł się Międzynarodowy Festiwal Filmów Dziecięcych w Chicago. |
Vilis Lapenieks |
|
Żyjąc mimo woli |
Ostatnie lata to czas świetności takich reżyserów jak Una Celma, nagrodzona na Międzynarodowym Festiwalu Filmów Krótkometrażowych w Uppsali, Varis Bralsa, nominowany za dotychczasowe osiągnięcia na Festiwalu Filmowym w Berlinie oraz Viesturs Kairiss zdobywca Nagrody Jury na Radiance Film Festival za film Żyjąc mimo woli (2001).
|
