|
Kino norweskie |
|
Wielkie chrzciny |
Norwegia dołączyła do przemysłu filmowego w roku 1906, rok po otrzymaniu niepodległości z rąk Szwecji. Nie do końca znana jest historia pierwszego filmu norweskiego. Istnieje przypuszczenie że pierwszy obraz wyreżyserował w 1906 lub 1908 roku Hugo Hermansen. Nie znany jest jednak jego tytuł, ponieważ zarówno dzieło jak i towarzysząca mu dokumentacja zaginęły. Przypuszczalnie tytuł brzmiał Niebezpieczeństwa życia rybaków lub Dramat na morzu. Do czasów II wojny światowej norweskie filmy tworzone były na podstawie książek, powieści oraz zewnętrznych scenariuszy. Lata trzydzieste uważane są za złoty wiek tutejszej kinematografii. Z tego okresu pochodzi pierwszy norweski film dźwiękowy Wielkie chrzciny (rok 1931). |
|
W czasie trwania II wojny światowej norweski przemysł filmowy stał się, podobnie jak w innych europejskich krajach, przedmiotem nazistowskiej cenzury. Pomimo wielu ograniczeń okres ten doprowadził do sformalizowania przemysłu filmowego. Powstały pierwsze aparaty polityczne i prawne oraz fundusz finansowy. Koniec II wojny światowej to, podobnie jak w pozostałych krajach, okres wolności i nowych, świeżych pomysłów filmowych. Właśnie wtedy popularność zyskała Edith Carlmar - pierwsza kobieta reżyser. W ciągu dwudziestu lat kariery (do 1959 roku) artystka stworzyła ponad dziesięć filmów, czym zapewniła sobie tytuł legendy norweskiej kinematografii. Oprócz niej ważną postacią był stolarz Ivo Caprino, który dzięki rewolucyjnemu pomysłowi filmowania kukiełek stał się jednym z pionierów norweskiej animacji. W okresie od lat pięćdziesiątych do lat osiemdziesiątych norweski przemysł filmowy pełen był różnorodnych trendów. Jednym z największych sukcesów kinematografii było zdobycie Nagrody Akademii Filmowej. W 1952 roku, w czasie boomu na filmy dokumentalne, obraz Kon-Tiki zwyciężył w kategorii najlepszy obraz dokumentalny. Film nakręcony został na podstawie wspomnień podróżnika i odkrywcy Thora Heyerdahla. |
Thor Heyerdahl |
|
Hans Petter Moland |
W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych przeważały obrazy socrealistyczne. Kręcono filmy o zabarwieniu politycznym, pełniące rolę rozrywki dla mas. Najważniejszym przedstawicielem tego trendu był twórca Oddvar Bull Tuhus. W tamtym okresie coraz częściej na stanowiskach reżyserskich pojawiały się kobiety. Jedną z najważniejszych postaci norweskiej kinematografii była Anja Breien, twórczyni trylogii Żony. Od lat osiemdziesiątych aż do dziś kino norweskie znacząco zbliżyło się swoją estetyką do filmów amerykańskich. Przez ostatnie trzydzieści lat twórcy filmowi tworzyli zarówno kryminały jak i dramaty i filmy akcji rodem z Hollywood. Reżyserzy tacy jak Hans Petter Moland, twórca obrazu Pedersen, nauczyciel z gimnazjum, Pål Sletaun czy Erik Skjoldbjærg brali udział w wielu międzynarodowych festiwalach filmowych czym zyskali międzynarodowy rozgłos i możliwość tworzenia filmów w Stanach Zjednoczonych. |
