| Kino szwajcarskie |
|
Kamera Kazimierza Sivana |
Szwajcaria jest krajem, który zachował swoją neutralność podczas dwóch największych wydarzeń XX wieku: I i II wojny światowej. Taka postawa wpłynęła na kinematografię tego kraju. Drastycznie różni się ona od kina państw sąsiednich, m.in. Niemiec i Włoch, gdzie produkcje filmowe wykorzystywane były jako sposób wpływania na podatne społeczeństwo. Kiedy to wszystko się zaczęło? W niedługim czasie po wynalezieniu kinematografu przez braci Lumiere we Francji, Maurice Andreossi zorganizował w Genewie pierwszy pokaz filmowy (rok 1896). W tym samym roku i miejscu Kazimierz Sivan zbudował kamerę i 38 mm projektor własnej konstrukcji. Urządzenia wykorzystywał do wykonywania zdjęć oraz przeprowadzania pokazów filmowych dla swoich znajomych. |
|
W tamtych czasach wszystkie wyświetlane w Szwajcarii obrazy pochodziły z zagranicy. Bardzo często były to produkcje dokumentalne braci Lumière. Dopiero w 1901 roku powstała wytwórnia Zurcher Sechselauten-Umzagwas. Szesnaście lat później Edward Bienz nakręcił pierwszy szwajcarski film fabularny Der Bergfuhrer. Początki kina szwajcarskiego to również czas przedsiębiorcy Felixa Mesguicha popularyzatora trendu filmowania podczas tradycyjnych festiwali winobrania. Od lat dwudziestych do II wojny światowej szwajcarski przemysł kinematograficzny przeżywał swój rozkwit. W 1930 roku Robert Wohlmut nakręcił pierwszy obraz dźwiękowy, Bunzli Grossstadtabenteur. Stały wzrost kinematografii został zauważony przez zagraniczne spółki dystrybucyjne (m.in. FOX), które - licząc na zyski ze sprzedaży filmów - otworzyły w Genewie swoje biura. Pomimo tego, że II wojna światowa była czasem izolacji, dla szwajcarskiej kinematografii ponownie był to okres wspaniałego rozwoju. W tamtym okresie nakręcono ponad czterdzieści filmów fabularnych, ich główne zadanie to wsparcie świadomości politycznej i kulturowej. Do najważniejszych dzieł tego okresu zaliczyć należy cieszące się międzynarodowym uznaniem obrazy Fusilier Wipf (rok 1938), Gilberte de Courgenay (rok 1941) oraz Die Missbrauchten Liebesbriefe (rok 1940). |
Gilberte de Courgenay |
|
Reżyser Xavier Koller |
Kolejne trzy dekady przyniosły podobną ilość filmów, zmieniła się jednak ich tematyka. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych obrazy pełne były patriotycznych ideałów, część z nich opowiadała o życiu dziewiętnastowiecznych rolników. Pod koniec lat sześćdziesiątych i na początku lat siedemdziesiątych rozwinięto trend produkcji dokumentalnych. Do najważniejszych twórców tamtych czasów zaliczyć można: Henry’ego Brandta, Waltera Marti, Alaina Tannera i Jeana-Luca Godarda. Dwóch ostatnich rozsławiło szwajcarską kinematografię na arenie międzynarodowej. Pod koniec lat siedemdziesiątych powstał jeden z najważniejszych filmów szwajcarskiej kinematografii. W 1978 roku Rold Lyssy nakręcił obraz Jak zostać Szwajcarem, komedię satyryczną opowiadającą o losach cudzoziemców starających się o uzyskanie szwajcarskiego obywatelstwa. Od lat osiemdziesiątych aż do dnia dzisiejszego twórczość tutejszych reżyserów i producentów filmowych pełna była wzlotów i upadków. W tym niespokojnym okresie miało miejsce jedno z najważniejszych wydarzeń szwajcarskiej kinematografii. W 1991 roku Akademia Filmowa nagrodziła obraz autorstwa Xaviera Kollera Podróż nadziei w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. |
