|
Kino ukraińskie |
|
Oleksand Dovzhenko |
Historia ukraińskiej kinematografii rozpoczęła się kilka lat po przełomowym odkryciu braci Lumiére. Ukraińcy także mają coś do dodania w tej kwestii. Uważa się, że w 1839 roku fotograf Kharkiv A.K. Fedetsky skonstruował urządzenie bardzo podobne do kamery znanych braci i nakręcił nim pierwszy film dokumentalny. Pierwsze dwadzieścia lat XX wieku to okres ciągłego rozwoju ukraińskiej kinematografii. Popularni stali się aktor O.M. Oleksiyenko, twórca pierwszego filmu fabularnego w Charkowie (1909 rok), oraz D. Sakhnenko, twórca Sprzątaczki. W 1918 roku w Kijowie powstało Studio Sztuki Kinowej, współpracowali z nim V.Gardin, H.Stabovyi oraz A. Lundin. Lata 20. przyniosły Ukrainie międzynarodowy rozgłos. Wszystko to dzięki osiągnięciom Aleksandra Dowżenko. Wraz z innymi reżyserami stworzył on termin „kina poetyckiego” – wyznacznika ukraińskiej estetyki kinowej. Zwolennicy tej szkoły odwracali się od propagujących socjalistyczne idee, wyznaczonych przez sowiecki reżim kanonów. |
|
Przez ponad dwadzieścia lat Dowżenko wiódł prym wśród ukraińskich twórców filmowych. W 1957 roku został patronem Studia Filmowego w Kijowie (obecnie Studio im. Dwożenki w Kijowie). Aż do przełomu lat 60. i 70. ukraińskie kino przechodziło stagnację, a wydawane produkcje nie osiągały wysokiego poziomu. Lata 60. i 70. przyniosły przełom w kinematografii. Okres ten nazywany jest Złotą Erą ukraińskiego kina. Ukraina pokazała światu prawdziwe dzieła sztuki: Taras Szewczenko Igora Savchenko, Zagubiony list (1973) Borysa Ivchenko oraz Niebezpieczny wrzesień (1976) Leonida Osyki. Obrazy te wyprodukowano w Studio im. Dwożenki. |
Leonid Osyka |
|
Bohdan Stupka |
Pod koniec XX wieku, po upadku Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, ukraińskie kino spotkał los pozostałych krajów postsocjalistycznych. Zaprzestano dofinansowywania przemysłu kinowego, a dystrybucja filmowa praktycznie przestała istnieć. W okresie tym nakręcono tylko kilka filmów, niewiele z nich pojawiło się w kinach. Dziś kino ukraińskie wraca na szczyt. Jednym z najważniejszych filmów jest zaprezentowana na Festiwalu Filmowym w Berlinie Modlitwa za hetmana Mazepę (2002). Międzynarodowe uznanie zyskali także, grający nie tylko na Ukrainie, ale też w innych krajach Europy Wschodniej, aktorzy tacy jak Bohdan Stupka. |
