|
Kino włoskie Włoskie kino, podobnie jak pozostałe, narodziło się zaledwie kilka miesięcy po wprowadzeniu do obrotu handlowego wynalazku braci Lumière. Już w 1896 roku Włosi cieszyli się pierwszą w kraju projekcją filmową. Obraz powstał z inicjatywy Vittorio Calciny, był to krótki film dokumentalny zatytułowany Umberto e Margherita di Savoia a passeggio per il parco (wł. Umberto i Margherita di Savoia spacerują po parku). We wczesnym okresie włoskiego kina jego tematyka skupiała się wokół historii kraju, przedstawiając historie postaci takich jak Juliusz Cezar, Kleopatra czy Spartakus. Wśród najważniejszych obrazów tamtej epoki wyróżnić należy Upadek Rzymu (1905) oraz Królową Nilu (1913). |
|
Luchino Visconti |
Drastyczne zmiany – od futuryzmu po neorealizm Zmiany nastąpiły w roku 1910, kiedy to kilka utworów literackich ujęło, pragnących nowego oblicza dla kina włoskiego, reżyserów. Grupa twórców filmowych - wśród nich znaleźli się Giacomo Balla oraz Filippo Marinetti - ogłosiła Manifest futuryzmu. Powstał ruch charakteryzujący się operowaniem dźwięku i szybkością obrazu na etapie edycji filmu. Kilka lat później w przemyśle filmowym rozpoczął się nowy – poparty przez faszystowski reżim – trend przedstawiania na dużym ekranie historii zwykłych ludzi. Obrazy te kręcono w ubogich dzielnicach, często z udziałem aktorów-amatorów. Wśród najwybitniejszych reżyserów tamtego okresu znalazł się Luchino Visconti, którego film Opętanie (1943) uznawany jest za pierwszy neorealistyczny włoski obraz. Na uwagę zasługuje także Rzym, miasto otwarte (1945) Roberto Rosselliniego. Po zakończeniu neorealizmu włoskiego, w latach 60. XX wieku rozpoczęto produkcję innych gatunków filmowych - między innymi komedii. Jednym z ważniejszych prekursorów włoskiej komedii był Mario Monicelli, twórca Towarzyszy (1963), Wielkiej wojny (1953) oraz Romansu jakich wiele (1974). Nadchodzące lata były czasem promowania historii. Na duży ekran przeniesiono wiele mitologicznych opowieści (np. Herkulesa) oraz przypowieści biblijnych. Taki rodzaj kina nazwano „kinem mieczy i sandałów”. Wpływ ten rozprzestrzenił się także na inne - umiejscowione w czasach współczesnych - produkcje, w których zwyczajni ludzie stawali się bohaterami. |
|
Czasy współczesne po okresie kryzysu W latach 80. XX wieku włoskie kino doświadczyło dramatycznego upadku artystycznej jakości rodzimych produkcji. Dla kontrastu, mniej ambitne artystycznie filmy trafiały do kin i cieszyły się ogromną popularnością. Zdaniem krytyków w tamtym okresie było kilka filmów wyróżniających się jakością narracji i artyzmu. Wśród nich znalazły się obrazy Dawno temu w Ameryce Sergio Leone oraz Drzewo na saboty Ermanno Olmi (zdobywca Złotej Palmy na Festiwalu w Cannes oraz Cezara dla Najlepszego filmu zagranicznego). W latach dziewięćdziesiątych pojawiła się najlepiej znana dziś figura włoskiego kina. Geniusz Roberto Benigni - aktor, a także reżyser - przejmującym, twórczym i zachwycającym obrazem Życie jest piękne (1997) zapoczątkował kolejny przełom w świecie filmu. Film otrzymał aż trzy Oscary. Kilka lat później Benigni powrócił z wyróżniającym się obrazem Tygrys i śnieg (2005). Kolejnym geniuszem włoskiego kina ostatnich czasów jest Nanni Moretti. Ten błyskotliwy reżyser, aktor, producent oraz scenarzysta odznaczył się zainteresowaniem problemami społecznymi i politycznymi. W filmie krótkometrażowym L'unico paese al mondo (wł. Jedyny kraj na świecie, 1994) skrytykował administrację Silvio Berlusconiego. Za film Dziennik intymny (1994) Moretti otrzymał Złotą Palmę w kategorii Najlepszy reżyser. Obraz Pokój syna (2001) przyniósł twórcy Złotą Palmę w kategorii Najlepszy film. Być może ostatnim największym sukcesem włoskiego filmu była Gomorra Matteo Garrone. Obraz ten jest adaptacją dzieła Roberto Saviano. Mimo tego, że wielu krytyków wytknęło reżyserowi zbytnie odbieganie od książki, w 2008 roku film otrzymał Nagrodę Grand Prix na Festiwalu Filmowym w Cannes. |
Życie jest piękne |
