|
|
Krótka historia słowackiego kina Podążając śladami słowackiej kinematografii musimy cofnąć się do okresu istnienia Czechosłowacji, kiedy to Czechy i Słowacja stanowiły jedno państwo i dzieliły ze sobą część tradycji artystycznych. Historia kina słowackiego – a także czeskiego – zaczyna się w 1921 roku. Powstał wtedy Janosik, pełnometrażowy film fabularny Jaroslava Siakela. Profesjonalizacja przemysłu We wczesnych latach czechosłowackiej kinematografii fabuła filmów dotyczyła głównie tradycji i rodzimego folkloru, często prezentowano także tereny wiejskie. Rok przed odzyskaniem przez Słowację niepodległości w Szkole Sztuki Miejskiej w Bratysławie powstał, pierwszy w Czechosłowacji, Wydział Filmowy. Znajdującym się w pierwszej piątce tego typu instytucji w Europie wydziałem kierowali Karol Plicka oraz przyszły zdobywca Oscara, Ján Kadár. Niestety wydział zamknięto rok później, w 1939 roku – po powstaniu uzależnionej od III Rzeszy Pierwszej Republiki Słowackiej. |
|
Unikanie cenzury W okresie trwania nazistowskiego „imperium” na Słowacji powstało Nástup, zajmujące się produkcją propagandowych kronik filmowych studio filmów krótkometrażowych. Krótkotrwałe powstanie Trzeciej Republiki Czechosłowacji odnowiło pracę wytwórni – tym razem produkowano także filmy fabularne. Niedługo potem, pod wpływem reżimu socjalistycznego, do studia na nowo zawitała cenzura. Na przełomie lat 50. i wczesnych lat 70. Kontrolę nad czechosłowacką kinematografią przejął socrealizm. Pojawili się reżyserzy tacy jak Paľo Bielik, Václav Kubásek czy Juraj Herz. Ich filmy często przedstawiały zmiany społeczne i postęp klasy robotniczej. Pojawiły się też obrazy takie jak Walka skończy się jutro… (1951) Miroslava Cikána. Pozostali reżyserzy, za aprobatą radzieckich autorytetów, zajęli się tematyką II wojny światowej i upadku nazistowskiego reżimu. Wybitnym przykładem jest tutaj film Juraja Herza, Palacz zwłok (1968). Czarna komedia o ostatecznym rozwiązaniu kwestii żydowskiej, kultowy w Republikach Czeskiej i Słowackiej film. Trudny czas dla kina Dwie kolejne dekady to okres wycofania komunistycznej cenzury w kinie słowackim. Jego konsekwencję stanowiły nowe możliwości (choć nadal nie było ich zbyt wiele) oferowane nowatorskim reżyserom, którzy mogli zająć się filmami przygodowymi czy fabularnymi. Najznakomitsze filmy z tamtego okresu to Różowe sny (1976) i Ja kocham, ty kochasz (1980) Dušana Hanáka oraz Pomocnik (1982) Zoro Záhona. Podobnie jak większość krajów byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich kino słowackie przeżywało kryzys spowodowany brakiem funduszy i zmianami politycznymi – upadkiem radzieckiego imperium i rozłamem Czechosłowacji. Pomimo tego słowacki przemysł filmowy nie załamał się. Wśród ważnych postkomunistycznych obrazów wyróżnić można Wszystko co lubię (1992) oraz Ogród (1995) Martina Šulíka. |
|
|
