|
Podróż do Jeruzalem - Ivan Nichev Ratunek żydowskich dzieci podczas II wojny światowej
Sofia, rok 1940, dwoje żydowskich dzieci zostaje pozostawionych na pastwę losu. Po śmierci wujka starają się uciec z okupowanej Europy do Palestyny. Poruszający obraz Podróż do Jeruzalem opowiada jedną z wielu historii Żydów uciekających z ogarniętej wojną Europy. Możliwości było niewiele, prócz europejskich krajów zachowujących neutralność (Szwajcaria, Norwegia czy Portugalia) celem podróży były także trudno dostępne Stany Zjednoczone i Palestyna. W czasie wojny, wiele organizacji, nie tylko żydowskich, starało się ukrywać żydowskie dzieci osierocone w wyniku deportacji ich rodziców lub innych okoliczności. Wkrótce powołany został ruch młodzieżowy Aliyah zajmujący się odsyłaniem żydowskiej młodzieży do Palestyny i Anglii. Członkowie stowarzyszenia pomogli uciec ponad czternastu tysiącom dzieci. Angielska organizacja Save the Children podczas operacji „Kindertransport" zaplanowała, w latach 1938–1939, ucieczkę dziesięciu tysięcy dzieci z Europy Środkowej do Wielkiej Brytanii. We Francji, z inicjatywy Komitetu Rue Amelot, Żydowskich Skautów oraz organizacji OSE, stworzone zostały specjalne sieci transportowe. Ukryte dzieci, które dostały się do obozów dla internowanych, były wywożone do Szwajcarii i Portugalii. Szacuje się, że we Francji od deportacji uratowano od 12 do 15 tysięcy osób.
Na sukces wszystkich operacji złożyła się współpraca wielu jednostek z całej Europy. Film Ivana Nicheva przedstawia fakty nie poruszane dotychczas w innych filmach o Holocauście, m.in. współczucie Bułgarów wobec swoich żydowskich braci. Bułgaria i Dania były jedynymi europejskimi krajami, w których, pomimo sprzymierzenia z nazistowskimi Niemcami, nie doszło do deportacji żydowskiej części ludności. Oburzenie narodu bułgarskiego doprowadziło do ugięcia Cara Borysa, który sprzeciwiał się kampanii eksterminacyjnej. Po wojnie, tysiące dzieci zostało odnalezionych przez rodziców w nieżydowskich rodzinach lub specjalnych instytucjach. Niewielu ocalałych szukało swoich dzieci po całej Europie. Losy dzieci osieroconych podczas Holocaustu były różne, niektóre trafiły do Kanady i Stanów Zjednoczonych, inne wyemigrowały do Palestyny i Izraela (po jego utworzeniu w 1948 roku). Część z nich zostało we Francji w tzw. „Domach Nadziei”, które zapewniły im edukację i godne życie. |
