|
Jaroslav Siakel
Milos Havel
Kolja
|
Istorija češkog filma
Da bismo govorili o češkoj kinematografiji, moramo se vratiti u dane stare Čehoslovačke, kada su Češka i Slovačka bile jedna zemlja i delile tradiciju i umetnost. Istorija geškog – samim time i slovačkog - filma započinje 1921. sa dugometražnim filmom Janošik, u režiji Jaroslava Sjakela.
Profesionalizacija industrije
U ranim danima čehoslovačkog filma, priče su se vrtele oko tradicije i folklora te zemlje, i često se odigravale na selu. Jan Križenjecki, koji se smatra prvim režiserom i kinematografom ove zemlje, snimao je kratke dokumentarce i izveštaje koji su bili popularni širom Evrope u drugoj polovini XIX veka.
Tokom dvadesetih godina XX veka, Čehoslovačka je snimala oko 20 igranih filmova godišnje. Nacionalna kinematografija u eri nemog filma bila je bogata melodramama koje bacaju svetlo na društvene teme. Kada je započelo doba ton filma, sedma umetnost je postala toliko popularna da je Prag postao grad sa najviše bioskopskih sala po glavi stanovnika u Evropi.
Do 1931, Miloš Havel je postao vodeća figura ove industrije, izgradivši moderan filmski studio u Barandovu. Po otvaranju, ovaj studio je godišnje izbacivao po 80 filmova.
Nacistička i komunistička okupacija
Posle Hitlerove invazije Čehoslovačke 1939, Nemci su počeli da preuzimaju Barandov studio. Nacisti su dobro znali da je kontrola medija ključna za propaganda, pa je tako Češka filmska industrija počela da cveta.
Pedesete su donele velike promene u indistriji posle komunističkog upada 1947. Barandov studio i slična zdanja bila su nacionalizovana sve do 1990.
Komunistima nije trebalo puno da nametnu svoje ideje filmskoj industriji jer su takođe bili svesni uticaja i moći medija. Soc-realističke priče, priče o radničkoj klasi, kao anti-Američka propaganda postali su popularni, a najpoznatije ostvarenje je Otmica (1952) u režiji Jana Kadara i Elmara Klosa. Otakar Vavra smatra se najznačajnijim rediteljem iz ove ere rigidnog komunizma.
Od šezdesetih do devedesetih, komunistička cenzura je postala blaža, pa su reditelji imali više slobode za snimanje avanturističkih ili epskofantastičnih filmova. The Shop of Main Street iz 1965, u režiji Jana Kadara i Elmara Klosa smatra se najznačajnijim ostvarenjem toga doba, pa je čak osvojio i Oskara za najbolji strani film.
Šezdesete su bile doba novog čehoslovačkog talasa, zlatno doba Češkog filma, koga su obeležili reditelji poput Miloša Formana, Vere Čitilove, Jirija Menzela i drugih.
Moderno doba
Poput ostalih bivših sovjetskih zemalja, i Češka kinematografija je dospela u krizu zbog nedostatka finansija i turbulentnih političkih promena, u koje spadaju raspad SSSR i podela Čehoslovačke. Ipak, Češka kinematografija je uspela, i to ne samo da opstane već i da se popne na viši nivo – najpoznatija ostvarenja iz toga doba su Osnovna škola (1991) i Kolja (1996), koji je osvojio Oskara za najbolji strani film.
Povratak na Izgubljeni u Moraviji
|
