|
|
Kratka priča o slovačkom filmu Da bismo mogli govoriti o istoriji slovačkog filma, moramo se vratiti u prošlost kada su ona i Češka činile jednu državu, Čehoslovačku. Istorija slovačkog, ali i češkog filma, počela je 1921, sa filmom Janošik, dugometražnim ostvarenjem Jaroslava Sakela. Profesinalizacija industrije U tim ranim danima čehoslovačkog filma, radnje su se bazirale uglavnom na tradiciji i narodnim pričama, i često su snimani u ruralnim predelima. Godinu dana pre nego što je Slovačka zadobila prvu nezavisnost, prvi Departman za film u Čehoslovačkoj u Školi primenjenih umetnosti je kreiran u Bratislavi. Ta prva organizacija – za koju eksperti tvrde da je bila među pet prvih u Evropi – bila je pod upravom budućeg oskarovca Jana Kadara i drugih studenata. Ipak, organizacija je bila kratkog veka i ona je zatvorena 1939, nakon što je Prva slovačka republika dobila nezavisnost i otišla pod zaštitu nacističke Nemačke. |
|
Izbegavanje cenzure Kao deo nacističke „imperije“ Slovačka je svoja filmska nastojanja posvetila kratkim propagandnim ostvarenjima koja su izrađivana u studiju Nastup. Nakon kratkog ujedinjenja sa nezavisnom Čehoslovačkom tokom koga je snimljeno nekoliko filmova, ponovo dolazi do cenzure, ali ovaj put pod pokroviteljstvom Sovjetskog socijalističkog režima. U periodu između pedesetih i sedamdesetih, soc-realizam je bio prisutan u čehoslovačkim filmovima, a istaknuti reditelji su bili Palo Bielik, Vačlav Kubašek i Juraj Herc. Njihovi filmovi su uglavnom oslokavali društvene promene i napredak radničke klase, kao na primer film Borba se sutra završava iz 1951. Drugi reditelji, takođe pod nadzorom sovjeta, bavili su se Drugim svetskim ratom i padom nacista. Istaknuti primer ovoga je Spaljivač Juraja Herca iz 1968. To je crna komedija o konačnom rešenju koja je postala kultni film u Češkoj i Slovačkoj. Teški uslovi za film Od sedamdesetih do devedesetih došlo je do slabljenja cenzure od strane komunista, što je omogućilo snimanje filmova o avanturama, kao i naučno-fantastičnih ostvarenja. Iz tog perioda pamtimo Rosy Dreams Dušana Hanaka iz 1976, Asistent Zoroa Zahona iz 1982, kao i Ja volim, ti voliš Dušana Hanaka iz 1989, kao i mnoge druge. Poput ostalih republika pod bivšom zaštitom SSSR-a, Slovačka je bila u teškom stanju što se tiče filma, prvenstveno zbog nedostatka finansija i promena na političkoj sceni: pad sovjetskog režima i raspad Čehoslovačke. Ipak, slovačka filmska industrija se nije potpuno raspala, pa iz oog perioda imamo filmove Martina Šulika Sve što volim iz 1992, i Bašta iz 1995. |
|
|
